سایت جامع رادیولوژی ایران

يكي از روشهاي تشخيصي و درماني ارزشمند در طب، پزشكي هسته اي مي باشد. كه تبلور آن از ابتدا تا كنون تلفيقي از كشفيات مهم تاريخي بوده است. اولين جرقه در سال 1895 با كشف اشعه X و در 1934 با كشف مواد راديواكتيو زده شد. اولين استفاده كلينيكي مواد راديواكتيو، در سال 1937 جهت درمان لوسمي در دانشگاه كاليفرنيا در بركلي بود. بعــــــد از آن در 1946 با استــــــفاده از اين مواد توانستند در يك بيمار مبتلا به سرطان تيروئـــــيد از پيشرفت اين بيماري جلوگيري كنند.

البته تا 1950 كاربرد كلينيكي مواد راديواكتيو بطور شايع رواج نيافت و مسكوت ماند. طي سالهاي بعد از آن متخصصين و فيزيكدانان به اين واقعيت پي بردند كه مي توان از تجمع راديو داروها در ارگان هدف تصاويري از آن تهيه نمود و يا به درمان بافت آسيب ديده كمك نمود. بطوريكه در اواسط دهه 60 مطالعات بسياري در خصوص طراحي تجهيزات لازم آغاز گشت. در دهه 1970 توانستند با جاروب نمودن از ارگانهاي ديگر بدن مانند كبد و طحال، تومورهاي مغزي و مجاري گوارشي تصاويري را تهيه نمايند. و در دهه 1980 از راديو داروها جهت  تشخيص بيماري هاي قلبي استفاده نمودند و هم اكنون نيز با ضريب اطمينان بسيار بالايي از پزشكي هسته اي در درمان و تشخيص و پيگيري روند درمان بيماريها استفاده مي گردد.

پرتوپزشكي چيست؟

    پرتوپزشكي شاخه‌اي از پزشكي است كه در آن تشعشع خواص هسته‌اي نوكليدهاي راديواكتيو و نوكليدهاي پايدار ، هم براي تشخيص و هم براي درمان امراض بكار مي‌روند.اين امر مي‌تواند يا با پرتودهي مستقيم مريض با يك چشمه تشتعشع خارجي يا با تزريق داروهاي نشاندار با راديواكتيويته به مريض تحقق يابد .

راديو دارو داروهاي نشاندار راديواكتيو كه به مريض تزريق يا خورانده مي‌شوند، به نام راديو داروها معروف هستند. دارويي هسته‌اي يا راديو فارماكولوژي روش دارويي خاصي است كه با تركيبات ، آزمايش يا تزريق مناسب راديو دارو به مريض ارتباط دارد.

مهندسي پرتوپزشكي چيست؟

   رشتۀ مهندسي پرتوپزشكي كه را مي توان به سه حوزۀ زير تقسيم كرد: :Bionuclear Instrument -1 در اين حوزه كليۀ ابزارها و دستگاههاي تشخيصي (تصويربرداري) و درماني (پرتودرماني) از لحاظ ساختار، فيزيك دستگاه و نحوۀ عملكرد مورد مطالعه و بررسي قرار مي گيرند. شتاب دهنده ها و حفاظهاي پرتويي نيز در اين حوزه قرار دارند. بطوركلي ميتوان اين حوزه را سخت افزار رشتۀ پرتوپزشكي ناميد. :Bionuclear Modeling or Processing -2 اين حوزه شامل مطالعات و برنامه نويسي نرم افزاري در زمينۀ مدل كردن پديده هاي هسته اي، راديولوژيكي و راديوبيولوژيكي مي باشد. همچنين نرم افزارهاي پردازشي مربوط به بهبود و فشرده سازي سيگنالهاي تصاوير پزشكي و استخراج ويژگي هاي آنها بمنظور طبقه بندي و تشخيص بيماريها و يا ارزيابي نحوۀ درمان در اين حوزه قرار مي گيرند. : Radio Pharmaceutical or Biological -3اين حوزه شامل فيزيك و نحوۀ توليد راديو داروها و راديوايزوتوپها و چگونگي تأثير پرتوهاي مختلف بر بافتهاي زنده و بيو لوژيكي مي باشد.

تحصيل در رشته پرتوپزشكي:

1-مقطع كارشناسي: اين رشته در حال حاضر در مقطع كارشناسي فقط در واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي با ظرفيت 50 نفر در هر سال دانشجو مي پذيرد. معاون آموزشي و امور دانشجويي وزارت بهداشت با تشريح اولويتهاي آموزش پزشكي در سال تحصيلي جديد، از تاسيس رشته هاي جديد در زمينه پزشكي هسته اي خبر داده است. 2-مقطع كارشناسي ارشد: مهندسي پرتو پزشكي يكي از زير مجموعه‌هاي مهندسي هسته‌اي مي‌باشد. نام رشته‌هاي كارشناسي كه مي‌توانند در آزمون كارشناسي ارشد اين رشته شركت كنند عبارتند از: مهندسي هسته اي ، مكانيك ، مواد ، مهندسي شيمي ، برق ، فيزيك و مهندسي پزشكي. مواد امتحاني و ضرايب آنها: زبان عمومي و تخصصي با ضريب 1 رياضيات با ضريب 2 كنترل با ضريب 3 فيزيك هسته اي با ضريب 3 الكترونيك با ضريب 3 الكترو مغناطيس عمومي با ضريب 3 دانشگاه هاي صنعتي امير كبير،شهيد بهشتي،شيراز و واحد علوم و تحقيقات پذيراي دانشجو در مقطع كارشناسي ارشد مي باشند. 3-مقطع دكتري: دانشگاه صنعتي شريف ،امير كبير و واحد علوم و تحقيقات در مقطع دكتري پرتوپزشكي دانشجو مي پذيرند.

موقعيت شغلي:

كار فارق التحصيلان اين رشته اغلب در بيمارستان ها،مراكز پزشكي هسته اي و سازمان انرژي اتمي ايران مي باشد كه با توجه به علاقه و ميزان فعاليت فرد به خصوص در زمينه پژوهش،شانس به دست آوردن كار افزايش پيدا مي كند. حقوق: باز هم بستگي به كاري دارد كه انجام خواهيد داد كه به طور كلي بايد گفت حقوق مناسبي در انتظار تحصيل كردگان ايد رشته مي باشد.به خصوص اگر در زمينه دستگاه هاي پرتو پزشكي فعاليت كنيد.

روشهاي تشخيص زنده آن روشهايي هستند كه در آنها يك راديو دارو در سيستم يك مريض زنده ، بطريق خوراندن ، تزريق ، يا با استنشاق وارد مي‌گرددم اشعه گاماي نشر شده بوسيله راديو داروها براي تامين اطلاعات مورد نياز بر روي صفحه كامپيوتر قابل مشاهده هستند.

     منابع: